Upcykling w modzie: jak młodzi projektanci zmieniają branżę
Konkurs Designers Play Sustain promuje modę cyrkularną i upcykling. Poznaj, jak polscy projektanci tworzą nowe ubrania ze starych materiałów, zmieniając…
Konkurs Designers Play Sustain to prestiżowe wydarzenie promujące projektantów i projektantki tworzących modę w duchu zrównoważonego rozwoju, które zmieniają sposób, w jaki myślimy o ubraniach i odpowiedzialności branży odzieżowej. Trzecia edycja konkursu, której finał odbył się 12 czerwca 2024 roku w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie, przyniosła kolejny dowód na to, że moda cyrkularna staje się nie tylko ideą, ale realnym i kreatywnym nurtem, który coraz bardziej wpływa na światową branżę mody.
Moda cyrkularna: od teorii do praktyki
Moda cyrkularna to rewolucja w podejściu do projektowania i produkcji ubrań. Zamiast tradycyjnego modelu „weź – wyprodukuj – wyrzuć”, który dominuje w branży od dziesięcioleci, moda cyrkularna opiera się na fundamentalnie innym podejściu. Jej kluczowe zasady to ponowne wykorzystanie materiałów, ich odzyskiwanie i przetwarzanie, a także projektowanie ubrań tak, aby mogły funkcjonować w obiegu jak najdłużej.
Nadrzędnym celem mody cyrkularnej jest ograniczenie negatywnego wpływu branży na środowisko i stworzenie bardziej etycznego systemu produkcji i konsumpcji. To nie jest tylko trend – to odpowiedź na rzeczywisty kryzys. Branża odzieżowa produkuje ponad 100 miliardów sztuk odzieży rocznie, z czego ogromna część trafia na wysypiska lub do spalarni. Skala tego problemu wymusza zmianę i pokazuje, że cyrkularność staje się jednym z najważniejszych kierunków transformacji mody.
Upcykling: artystyczne podejście do drugiego życia ubrań
Upcykling to szczególna forma mody cyrkularnej, która polega na twórczym przekształceniu starych lub niepotrzebnych materiałów w nowe, atrakcyjne produkty. Projektanci Play Sustain 2026 udowodnili, że upcykling to nie tylko manifestem ideowym czy artystyczną zabawą formą – to pełnoprawny i atrakcyjny nurt mody, który z powodzeniem może pojawić się na polskich ulicach, w biurach czy na wielkich uroczystościach.
Kolekcje finalistów konkursu zachwycały świeżością formy i odwagą konstrukcyjną. Obok jeansowego patchworku i marynarek z tiulowymi trenami pojawiły się kreacje eteryczne, niemal baśniowe czy zestawy kreatywnie ozdobione roślinnymi printami. Projektanci w fascynujący sposób dekonstruowali klasyczne elementy garderoby, nadając im zupełnie nowe funkcje i znaczenia. To pokazuje, że upcykling to przestrzeń niebywałej kreatywności i innowacji, które mogą nieść za sobą realną zmianę w branży.
Finaliści konkursu Designers Play Sustain 2024
Gala finałowa 12 czerwca zgromadzila 12 finalistów kategorii Upcykling Ready-2-Wear, których projekty reprezentowały różnorodność podejść do mody cyrkularnej:
| Projektant/Projektantka | Wyróżnienie | Opis nagrody |
|---|---|---|
| Jakub Suchara | Grand Prix | 30 000 zł + prezentacja na gali |
| Milena Jakóbiec | Nagroda specjalna | Staż w atelier Mariusza Przybylskiego |
| Anna Sedlmayr (Austria) | Nagroda specjalna | Staż w atelier Mariusza Przybylskiego |
| Magdalena Pietrzak | Staż + Nagroda Publiczności | Pracownia Gosi Baczyńskiej |
| Mateusz Jagodziński | Staż | Pracownia Gosi Baczyńskiej |
| Milena Jakóbiec | Staż | Pracownia Gosi Baczyńskiej |
| Anna Hołuj | Finalistka | Prezentacja kolekcji |
| Izabela Bajek | Finalistka | Prezentacja kolekcji |
| Sonia Jarosz | Finalistka | Prezentacja kolekcji |
| Miłosz Jatelnicki | Finalistka | Prezentacja kolekcji |
| Maja Kolanowska | Finalistka | Prezentacja kolekcji |
| Beata Rybus | Prezentacja kolekcji | |
| Natalii Stanik | Finalistka | Prezentacja kolekcji |
Zwycięzcą konkursu został Jakub Suchara, na co dzień nauczyciel biologii ze Śląska, który otrzymał Grand Prix oraz nagrodę w wysokości 30 000 zł. Suchara szyje głównie nocami, po godzinach, a botaniczny wzór wykorzystany w jego projekcie jest nawiązaniem do jego pasji i zawodu. Historia laureata pokazuje, że moda cyrkularna przyciąga ludzi z różnych środowisk – nie tylko zawodowych projektantów, ale też pasjonatów, którzy widzą w upcyklingu szansę na wyrażenie siebie i zaangażowanie się w zmianę.
Znaczenie konkursu dla polskiej branży mody
Designers Play Sustain to pierwszy w Polsce konkurs poświęcony wyłącznie modzie z upcyklingu, co podkreśla jego wyjątkową rolę na polskiej scenie designu. Jak powiedział Mariusz Przybylski, przewodniczący jury konkursu: „W Polsce mamy wiele prestiżowych konkursów z długą tradycją, ale dotyczą one kolekcji projektowanych i odszywanych w standardowy sposób. To natomiast pierwszy w kraju konkurs poświęcony wyłącznie modzie z upcyklingu”.
Konkurs umacnia swoją pozycję lidera wśród wydarzeń poświęconych modzie cyrkularnej w Polsce i rośnie jego znaczenie na arenie międzynarodowej. Trzecia edycja miała już międzynarodowy charakter – wśród finalistów znalazła się Anna Sedlmayr z Austrii, a jury zasiadali eksperci z całej Europy, w tym Scott Lipinski, CEO German Fashion Week i prezes European Fashion Alliance.
Designers Play Sustain wprowadza modę cyrkularną na salony polskiego i międzynarodowego designu, pozwalając młodym twórcom konfrontować swoje wizje z opinią elitarnego grona jurorów i ekspertów nie tylko ze świata mody, lecz także środowisk związanych z biznesem czy mediami. Tegoroczna gala była zwieńczeniem wielu miesięcy pracy i kreatywnych eksperymentów, w których kluczową rolę odgrywały odpowiedzialność środowiskowa oraz świadome zarządzanie zasobami.
Co to oznacza dla polskiego rynku mody i konsumentów
Sukces konkursu Designers Play Sustain ma znaczenie daleko wykraczające poza samo wydarzenie. Pokazuje, że w Polsce rośnie świadomość na temat mody cyrkularnej i że jest miejsce dla projektantów, którzy chcą tworzyć odpowiedzialnie. Dla konsumentów plus size i wszystkich osób szukających ubrań, które są zarówno stylowe, jak i etyczne, to bardzo dobra wiadomość.
Moda cyrkularna i upcykling otwierają nowe możliwości dla osób o różnych sylwetkach. Upcyklowane ubrania są często tworzone w limitowanych ilościach, co oznacza większą indywidualność i możliwość znalezienia czegoś naprawdę wyjątkowego. Ponadto, świadome podejście do mody – wybieranie mniej, ale lepszych rzeczy – to trend, który idealnie wpisuje się w potrzeby osób szukających autentycznego stylu i jakości zamiast szybkiej mody.
Fundacja Play Sustain działa na rzecz edukacji w zakresie mody cyrkularnej, promowania dobrych praktyk oraz innowacji wspierających redukcję nadprodukcji. Konkurs jest kluczową inicjatywą, która wspiera tworzenie odpowiedzialnych nawyków konsumenckich i buduje społeczność mody cyrkularnej. W ten sposób wspiera przyszłość mody opartą na równowadze i jakości, redefinując luksus nie jako nadmiar, lecz jako trwałość i odpowiedzialność.
Najczęstsze pytania
Co to jest moda cyrkularna?
Moda cyrkularna to model projektowania i produkcji, który zamiast „weź – wyrzuć" opiera się na ponownym wykorzystaniu, odzyskiwaniu i przetwarzaniu materiałów. Ubrania są projektowane tak, aby funkcjonowały w obiegu jak najdłużej, ograniczając negatywny wpływ branży na środowisko.
Czym różni się upcykling od recyklingu?
Upcykling polega na twórczym przekształceniu starych materiałów w nowe produkty o wyższej wartości, zachowując ich oryginalny charakter. Recykling to rozkład materiału do podstawowych składników i ponowne przetworzenie. W modzie upcykling to często artystyczne rękodzieło, które widać w finalnym produkcie.
Ile ubrań trafia na wysypiska rocznie?
Branża odzieżowa produkuje ponad 100 miliardów sztuk odzieży rocznie, z czego ogromna część trafia na wysypiska lub do spalarni. To skalę, która wymusza zmianę w podejściu do produkcji i konsumpcji mody.
Kto może brać udział w konkursie Designers Play Sustain?
Konkurs jest otwarty dla projektantów i projektantek tworzących modę w duchu zrównoważonego rozwoju. Mogą to być zarówno doświadczeni projektanci, jak i osoby zaczynające przygodę z modą cyrkularną – konkurs ma międzynarodowy charakter.
Jakie są nagrody w konkursie?
Laureaci otrzymują nagrody finansowe (np. Grand Prix to 30 000 zł), staże w atelier znanych projektantów, a także możliwość zaprezentowania swoich kolekcji na prestiżowych galach i międzynarodowych platformach mody.
Na podstawie: Elle.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.