Trendy Sezonu

Upcykling w modzie: jak młodzi projektanci zmieniają branżę

Konkurs Designers Play Sustain promuje modę cyrkularną i upcykling. Poznaj, jak polscy projektanci tworzą nowe ubrania ze starych materiałów, zmieniając…

Autor: Aleksandra Dąbrowska, 2 sierpnia 2026
Cardboard boxes containing colorful fabric scraps for recycling in Lviv, Ukraine.
Fot. Alexander Zvir / Pexels · Pexels License

Konkurs Designers Play Sustain to prestiżowe wydarzenie promujące projektantów i projektantki tworzących modę w duchu zrównoważonego rozwoju, które zmieniają sposób, w jaki myślimy o ubraniach i odpowiedzialności branży odzieżowej. Trzecia edycja konkursu, której finał odbył się 12 czerwca 2024 roku w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie, przyniosła kolejny dowód na to, że moda cyrkularna staje się nie tylko ideą, ale realnym i kreatywnym nurtem, który coraz bardziej wpływa na światową branżę mody.

Moda cyrkularna: od teorii do praktyki

Moda cyrkularna to rewolucja w podejściu do projektowania i produkcji ubrań. Zamiast tradycyjnego modelu „weź – wyprodukuj – wyrzuć”, który dominuje w branży od dziesięcioleci, moda cyrkularna opiera się na fundamentalnie innym podejściu. Jej kluczowe zasady to ponowne wykorzystanie materiałów, ich odzyskiwanie i przetwarzanie, a także projektowanie ubrań tak, aby mogły funkcjonować w obiegu jak najdłużej.

Nadrzędnym celem mody cyrkularnej jest ograniczenie negatywnego wpływu branży na środowisko i stworzenie bardziej etycznego systemu produkcji i konsumpcji. To nie jest tylko trend – to odpowiedź na rzeczywisty kryzys. Branża odzieżowa produkuje ponad 100 miliardów sztuk odzieży rocznie, z czego ogromna część trafia na wysypiska lub do spalarni. Skala tego problemu wymusza zmianę i pokazuje, że cyrkularność staje się jednym z najważniejszych kierunków transformacji mody.

Upcykling: artystyczne podejście do drugiego życia ubrań

Upcykling to szczególna forma mody cyrkularnej, która polega na twórczym przekształceniu starych lub niepotrzebnych materiałów w nowe, atrakcyjne produkty. Projektanci Play Sustain 2026 udowodnili, że upcykling to nie tylko manifestem ideowym czy artystyczną zabawą formą – to pełnoprawny i atrakcyjny nurt mody, który z powodzeniem może pojawić się na polskich ulicach, w biurach czy na wielkich uroczystościach.

Kolekcje finalistów konkursu zachwycały świeżością formy i odwagą konstrukcyjną. Obok jeansowego patchworku i marynarek z tiulowymi trenami pojawiły się kreacje eteryczne, niemal baśniowe czy zestawy kreatywnie ozdobione roślinnymi printami. Projektanci w fascynujący sposób dekonstruowali klasyczne elementy garderoby, nadając im zupełnie nowe funkcje i znaczenia. To pokazuje, że upcykling to przestrzeń niebywałej kreatywności i innowacji, które mogą nieść za sobą realną zmianę w branży.

Finaliści konkursu Designers Play Sustain 2024

Gala finałowa 12 czerwca zgromadzila 12 finalistów kategorii Upcykling Ready-2-Wear, których projekty reprezentowały różnorodność podejść do mody cyrkularnej:

Projektant/ProjektantkaWyróżnienieOpis nagrody
Jakub SucharaGrand Prix30 000 zł + prezentacja na gali
Milena JakóbiecNagroda specjalnaStaż w atelier Mariusza Przybylskiego
Anna Sedlmayr (Austria)Nagroda specjalnaStaż w atelier Mariusza Przybylskiego
Magdalena PietrzakStaż + Nagroda PublicznościPracownia Gosi Baczyńskiej
Mateusz JagodzińskiStażPracownia Gosi Baczyńskiej
Milena JakóbiecStażPracownia Gosi Baczyńskiej
Anna HołujFinalistkaPrezentacja kolekcji
Izabela BajekFinalistkaPrezentacja kolekcji
Sonia JaroszFinalistkaPrezentacja kolekcji
Miłosz JatelnickiFinalistkaPrezentacja kolekcji
Maja KolanowskaFinalistkaPrezentacja kolekcji
Beata RybusPrezentacja kolekcji
Natalii StanikFinalistkaPrezentacja kolekcji

Zwycięzcą konkursu został Jakub Suchara, na co dzień nauczyciel biologii ze Śląska, który otrzymał Grand Prix oraz nagrodę w wysokości 30 000 zł. Suchara szyje głównie nocami, po godzinach, a botaniczny wzór wykorzystany w jego projekcie jest nawiązaniem do jego pasji i zawodu. Historia laureata pokazuje, że moda cyrkularna przyciąga ludzi z różnych środowisk – nie tylko zawodowych projektantów, ale też pasjonatów, którzy widzą w upcyklingu szansę na wyrażenie siebie i zaangażowanie się w zmianę.

Znaczenie konkursu dla polskiej branży mody

Designers Play Sustain to pierwszy w Polsce konkurs poświęcony wyłącznie modzie z upcyklingu, co podkreśla jego wyjątkową rolę na polskiej scenie designu. Jak powiedział Mariusz Przybylski, przewodniczący jury konkursu: „W Polsce mamy wiele prestiżowych konkursów z długą tradycją, ale dotyczą one kolekcji projektowanych i odszywanych w standardowy sposób. To natomiast pierwszy w kraju konkurs poświęcony wyłącznie modzie z upcyklingu”.

Konkurs umacnia swoją pozycję lidera wśród wydarzeń poświęconych modzie cyrkularnej w Polsce i rośnie jego znaczenie na arenie międzynarodowej. Trzecia edycja miała już międzynarodowy charakter – wśród finalistów znalazła się Anna Sedlmayr z Austrii, a jury zasiadali eksperci z całej Europy, w tym Scott Lipinski, CEO German Fashion Week i prezes European Fashion Alliance.

Designers Play Sustain wprowadza modę cyrkularną na salony polskiego i międzynarodowego designu, pozwalając młodym twórcom konfrontować swoje wizje z opinią elitarnego grona jurorów i ekspertów nie tylko ze świata mody, lecz także środowisk związanych z biznesem czy mediami. Tegoroczna gala była zwieńczeniem wielu miesięcy pracy i kreatywnych eksperymentów, w których kluczową rolę odgrywały odpowiedzialność środowiskowa oraz świadome zarządzanie zasobami.

Co to oznacza dla polskiego rynku mody i konsumentów

Sukces konkursu Designers Play Sustain ma znaczenie daleko wykraczające poza samo wydarzenie. Pokazuje, że w Polsce rośnie świadomość na temat mody cyrkularnej i że jest miejsce dla projektantów, którzy chcą tworzyć odpowiedzialnie. Dla konsumentów plus size i wszystkich osób szukających ubrań, które są zarówno stylowe, jak i etyczne, to bardzo dobra wiadomość.

Moda cyrkularna i upcykling otwierają nowe możliwości dla osób o różnych sylwetkach. Upcyklowane ubrania są często tworzone w limitowanych ilościach, co oznacza większą indywidualność i możliwość znalezienia czegoś naprawdę wyjątkowego. Ponadto, świadome podejście do mody – wybieranie mniej, ale lepszych rzeczy – to trend, który idealnie wpisuje się w potrzeby osób szukających autentycznego stylu i jakości zamiast szybkiej mody.

Fundacja Play Sustain działa na rzecz edukacji w zakresie mody cyrkularnej, promowania dobrych praktyk oraz innowacji wspierających redukcję nadprodukcji. Konkurs jest kluczową inicjatywą, która wspiera tworzenie odpowiedzialnych nawyków konsumenckich i buduje społeczność mody cyrkularnej. W ten sposób wspiera przyszłość mody opartą na równowadze i jakości, redefinując luksus nie jako nadmiar, lecz jako trwałość i odpowiedzialność.

Najczęstsze pytania

Co to jest moda cyrkularna?

Moda cyrkularna to model projektowania i produkcji, który zamiast „weź – wyrzuć" opiera się na ponownym wykorzystaniu, odzyskiwaniu i przetwarzaniu materiałów. Ubrania są projektowane tak, aby funkcjonowały w obiegu jak najdłużej, ograniczając negatywny wpływ branży na środowisko.

Czym różni się upcykling od recyklingu?

Upcykling polega na twórczym przekształceniu starych materiałów w nowe produkty o wyższej wartości, zachowując ich oryginalny charakter. Recykling to rozkład materiału do podstawowych składników i ponowne przetworzenie. W modzie upcykling to często artystyczne rękodzieło, które widać w finalnym produkcie.

Ile ubrań trafia na wysypiska rocznie?

Branża odzieżowa produkuje ponad 100 miliardów sztuk odzieży rocznie, z czego ogromna część trafia na wysypiska lub do spalarni. To skalę, która wymusza zmianę w podejściu do produkcji i konsumpcji mody.

Kto może brać udział w konkursie Designers Play Sustain?

Konkurs jest otwarty dla projektantów i projektantek tworzących modę w duchu zrównoważonego rozwoju. Mogą to być zarówno doświadczeni projektanci, jak i osoby zaczynające przygodę z modą cyrkularną – konkurs ma międzynarodowy charakter.

Jakie są nagrody w konkursie?

Laureaci otrzymują nagrody finansowe (np. Grand Prix to 30 000 zł), staże w atelier znanych projektantów, a także możliwość zaprezentowania swoich kolekcji na prestiżowych galach i międzynarodowych platformach mody.

Na podstawie: Elle.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.